Nền văn minh sông Ấn, còn được gọi là nền văn minh Harappa, là một trong những nền văn minh lâu đời nhất của thế giới, phát triển dọc theo sông Ấn ở phía tây bắc của tiểu lục địa Ấn Độ. Nó tồn tại từ khoảng năm 3300 TCN đến năm 1300 TCN, và là một trong bốn nền văn minh cổ đại lớn, cùng với nền văn minh Lưỡng Hà, nền văn minh Ai Cập cổ đại và nền văn minh Trung Hoa.
Tổng quan nền văn hóa Sông Ấn
Cho đến năm 1922, nhà khảo cổ học Anh tìm kiếm dấu vết của Alexander Đại đế và phát hiện một nền văn hóa cổ chưa được biết đến ở Pakistan ngày nay. Nền văn minh này, trải rộng trên 1.250.000 km², bao gồm lãnh thổ của Pakistan, Ấn Độ và Afghanistan. Nền văn minh sông Ấn, một trong ba nền văn minh lâu đời nhất thế giới, đã có quy hoạch đô thị, chữ viết và kiến trúc.
Hiện nay, đã xác định hơn 1.050 di chỉ, chủ yếu dọc theo sông Ấn, với hơn 140 thành phố và làng mạc. Harappa và Mohenjo-Daro là hai trung tâm đô thị lớn nhất, còn có nhiều thành phố khác như Dholavira, Ganweriwala, Lothal và Rakhigarhi. Trong thời kỳ đỉnh cao, dân số của nền văn hóa sông Ấn được ước đạt trên 5 triệu người. Tuy nhiên, thông tin về văn hóa Harappa còn ít, chỉ khoảng 10% làng mạc đã được khai quật, chữ viết chưa giải mã, và sự biến mất đột ngột từ khoảng 1.900 TCN vẫn chưa rõ ràng.
Nền văn minh sông Ấn là một nền văn minh nông nghiệp, dựa trên trồng trọt lúa mì và lúa mạch. Người dân của nền văn minh này cũng chăn nuôi gia súc, bao gồm bò, cừu, dê và lợn. Họ cũng có một nền kinh tế thương mại phát triển, buôn bán với các nền văn minh khác trong khu vực.
Nền văn minh sông Ấn là một nền văn minh tiên tiến, với nhiều thành tựu đáng chú ý trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, kiến trúc, nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ và chữ viết.
Sự phát triển của nền văn minh sông Ấn
Các dấu tích lâu đời nhất về hoạt động của con người ở Pakistan là từ thời kỳ Đồ đá cũ, khoảng 500.000 năm trước. Vào 8.000 năm TCN, chuyển đổi từ săn bắn và hái lượm sang nông nghiệp và chăn nuôi kết thúc, đồng thời bắt đầu quá trình định cư. Nền văn minh sông Ấn phát triển từ nền văn hóa nông nghiệp này, có điểm đặc biệt là Mehrgarh, thành lập khoảng 6.500 TCN. Nông dân ở đây trồng lúa mì, thuần hóa bò và sử dụng đồ gốm từ 5.500 năm TCN.
Từ 4.000 năm TCN, trồng đậu, vừng, chà là và làm vải từ bông trở thành phổ biến, và trâu nước vẫn là động vật quan trọng trong nông nghiệp. Khoảng 2.600 TCN, các làng mạc nhỏ biến thành đô thị, tạo nên nền văn hóa với nhiều thành phố giống nhau trong phạm vi 1.000 km.
Sự xuất hiện này có vẻ được lập kế hoạch và có chủ đích, và một số thành phố như Mohenjo Daro thậm chí được xây mới mà không có dấu vết của làng mạc trước đó. Điều này chứng tỏ nền văn minh Harappa đã phát triển quy hoạch đô thị mà không phải do tác động từ bên ngoài, mà thực sự là sản phẩm của nền văn hóa nông nghiệp trước đó.
Đặc điểm dân cư và đô thị
Dân cư
Dân cư của nền văn minh sông Ấn chủ yếu là người Dravidian, một nhóm dân tộc thiểu số ở Ấn Độ ngày nay. Họ là những người nông dân, chăn nuôi gia súc và buôn bán.
Người dân của nền văn minh sông Ấn có vẻ ngoài giống người Ấn Độ ngày nay. Họ có làn da sẫm màu, tóc đen và mắt nâu.
Đô thị
Các thành phố của nền văn minh sông Ấn được quy hoạch một cách khoa học, với hệ thống đường phố thẳng tắp, hệ thống thoát nước và hệ thống cấp nước. Các thành phố cũng có các công trình công cộng như nhà vệ sinh công cộng, nhà tắm công cộng và chợ.
Hai thành phố quan trọng nhất của nền văn minh sông Ấn là Harappa và Mohenjo-daro. Hai thành phố này có dân số khoảng 30.000 người.
Các nhà ở ở các thành phố của nền văn minh sông Ấn được xây dựng bằng gạch nung. Các ngôi nhà thường có hai tầng, với các phòng ngủ, nhà bếp và nhà tắm.
Các thành phố của nền văn minh sông Ấn có một nền kinh tế phát triển. Người dân của các thành phố này tham gia vào nhiều hoạt động kinh tế khác nhau, bao gồm nông nghiệp, chăn nuôi gia súc, buôn bán và thủ công mỹ nghệ.
Nền văn minh sông Ấn là một nền văn minh tiên tiến, với nhiều thành tựu đáng chú ý trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, kiến trúc, nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ và chữ viết. Các thành tựu của nền văn minh này đã có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của Ấn Độ.
Chữ viết
Người dân của nền văn minh sông Ấn đã phát triển một hệ thống chữ viết phức tạp, được gọi là chữ viết sông Ấn. Các dòng chữ khắc đặc trưng thường không dài quá 4 hay 5 ký hiệu. Dòng chữ khắc dài nhất được tìm thấy bao gồm 26 ký hiệu. Chữ viết này vẫn chưa được giải mã hoàn toàn, nhưng các nhà khảo cổ học tin rằng nó được sử dụng để ghi lại ngôn ngữ của người Dravidian, một nhóm dân tộc thiểu số ở Ấn Độ ngày nay.
Nghệ thuật và thủ công mỹ nghệ
Nghệ thuật và thủ công mỹ nghệ của nền văn minh sông Ấn rất tinh xảo và phong phú. Người dân của nền văn hóa sông Ấn sản xuất nhiều loại nữ trang khác nhau. Vật liệu ban đầu bao gồm không những đá quý như carnelian, mã não, ngọc thạch anh và lapis lazuli cũng như là vàng (ít hơn) và các loại đá khác.
Vòng đeo tay, dây chuyền và đồ trang sức đeo trên đầu được sản xuất với kỹ năng thủ công cao độ, bao gồm mài, đánh bóng và những kỹ năng khác.Bên cạnh đó nhiều tượng nhỏ làm từ đất sét được tìm thấy, thường là hình tượng phụ nữ mảnh khảnh, có lẽ là biểu tượng cho khả năng sinh sản và tượng thú vật được chế tạo rất chi tiết.
Vũ thuật, hội họa và âm nhạc cũng được coi trọng, như nhiều hình tượng bằng đồng thau và đất sét biểu diễn các hoạt cảnh tương ứng chứng minh. Trên một con ấn, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy miêu tả của một dụng cụ giống như đàn thụ cầm và trên 2 vật được tìm thấy từ Lothal đã có thể xác định được là các miêu tả nhạc cụ giây.
